عطا ملك جوينى

489

تاريخ جهانگشاى جوينى ( فارسى ) ( ط دنياى كتاب )

ايضا ص 212 س 5 ، دياربكر ، « دياربكر » فقط در نسخهء اساس ( ا ) است ، و ساير نسخ همه بجاى اين كلمه باز همان هيئت « تاكور » سابق الذّكر را صحيحا يا محرّفا محفوظ داشته‌اند هكذا : ب ج : باكور ، ه و نسخهء ملكى راقم سطور : تاكور ، د ندارد ، و بدون‌شك بقرينهء اتّفاق ساير نسخ غير ا بر هيئت « تاكور » و نيز بقرينهء فقرهء معادلهء ابن العبرى كه ذيلا مذكور خواهد شد اينجا نيز مثل دو فقرهء سابقه صواب « تاكور » است و « دياربكر » قطعا تصحيح من عندى كاتب ا بايد باشد كه چون مقصود از « تاكور » را نفهميده بوده و اين كلمه را در سياق عبارت جوينى در ردف حلب و موصل ديده لابد خيال كرده كه « تاكور ؟ ؟ ؟ » تحريف « دياربكر » است و آن را بدين تبديل كرده ، بارى عين عبارت جوينى و ابن العبرى در مورد ما نحن فيه از قرار ذيل است : جهانگشا ج 1 ص 212 س 4 - 5 « و اگرچه [ كيوك خان ] تمامت لشكر و ايل را به حكم ايلچيكتاى فرمود امّا بتخصيص كار روم و گرج و حلب و موصل و تاكور [ آ : ديار بكر ] به دو حوالت كرد » ، مختصر الدّول 449 س 6 - 7 « و فى سنة خمس و اربعين و ستّمائة ولّى كيوك خان على بلاد الرّوم و الموصل و الشّام و الكرج و الأرمن « 1 » نوينا اسمه ايلجيكتاى » ، و چنان كه ملاحظه مىشود ابن العبرى اينجا در مقابل كلمهء « تاكور » جهانگشا مثل دو فقرهء سابقه معادل حقيقى آن را « تكفور » باشد استعمال نكرده بلكه نام اصل مملكت تكفورها را كه « الأرمن » باشد بجاى آن آورده و مآل هردو يكى است ، و در ختام اين نكته را نيز يادآورى ميكنيم كه از طرز تعبير جوينى در

--> ( 1 ) كلمهء « و الأرمن » چنان كه طابع در حاشيه بدان اشاره كرده فقط در بعضى از سخ مختصر الدّول دارد نه در تمام آنها و شك نيست كه صواب همان نسخ اوّلى است ،